LLM

Ramy zapytań ChatGPT, które powinien znać każdy marketingowiec

Jeśli masz poczucie, że 24 godziny w ciągu doby to za mało, prawdopodobnie pracujesz w marketingu internetowym. Nie jest łatwo pogodzić prowadzenie wielu kampanii, planowanie strategii treści, tworzenie tekstów, profilowanie klientów i wyszukiwanie słów kluczowych. Praca zaczyna się piętrzyć i bardzo szybko natłok informacji prowadzi do zmęczenia.

Właśnie dlatego pojawienie się ChatGPT było dla branży jak powiew świeżego powietrza. Ten oparty na sztucznej inteligencji chatbot potrafi czytać, pisać, analizować, opracowywać strategie i budować modele do przewidywania.

Dzisiaj tylko osoby znające się na inżynierii promptów są w stanie w pełni wykorzystać potencjał modeli językowych.

W tym artykule przybliżam 11 promptów najczęściej stosowanych w marketingu internetowym.

Dwie kategorie frameworków dla lepszych rezultatów

  • Framework promptowania (np. RACE, TAG): służy do instruowania LLM, co ma zrobić. Pomagają zrozumieć, kim ma być, co ma zrobić i jaki jest kontekst zadania.
  • Framework copywritingowy (np. AIDA, BAB): to model perswazji, który AI ma zastosować w tekście, który dla nas tworzy. Więcej modeli copywriterskich do wszechstronnego zastosowania znajdziesz w artykule poświęconym formułom pisania.

1. RACE (rola, działanie, kontekst, oczekiwania)

Struktura RACE jest prosta, przyjemna i skuteczna w tworzeniu dostosowanych do potrzeb podpowiedzi dla różnych zadań marketingowych. Przyjrzyjmy się jej elementom:

Rola: określ postać, którą ma odgrywać ChatGPT. Czy powinien to być ekspert ds. marketingu w mediach społecznościowych i copywriter zajmujący się tworzeniem treści e-maili?

Działanie: jest to podstawowa instrukcja lub zadanie, które należy wykonać.

Kontekst: zazwyczaj istnieje kontekst, który należy podać ChatGPT, aby mógł wykonać instrukcję.

Oczekiwania: opisz oczekiwany rezultat.

Przykład promptu RACE dla SEO

Scenariusz. Chcesz stworzyć nowe artykuły blogowe dla sklepu internetowego sprzedającego wysokiej jakości kawę ziarnistą. Twoim celem jest przyciągnięcie użytkowników szukających informacji, a nie tylko produktu (góra lejka sprzedażowego).

(R) ROLA. Jesteś starszym specjalistą SEO i Content Strategiem z 10-letnim doświadczeniem w branży e-commerce, specjalizującym się w segmencie premium Food & Beverage. Twoim zadaniem jest myślenie strategiczne i identyfikowanie tematów, które budują autorytet (E-E-A-T) i trafiają w intencje informacyjne użytkowników.

(A) AKCJA. Przeanalizuj podane słowa kluczowe i konkurencję, aby zidentyfikować lukę w treści (content gap). Na tej podstawie wygeneruj 5 propozycji tematów na artykuły blogowe. Dla każdego tematu określ jego główną frazę kluczową (long-tail), intencję użytkownika oraz kluczowe zagadnienia, które należy w nim poruszyć.

(C) KONTEKST

  • Nasz produkt: sklep internetowy „Palarnia Mistrzów” sprzedający kawę specialty (ziarna premium, single origin).
  • Grupa docelowa: świadomi konsumenci (30-55 lat), „kawowi geecy”, osoby ceniące jakość, proces i historię produktu. Nie szukają najtańszej kawy.
  • Główny temat (seed keyword): „metody parzenia kawy”
  • Główni konkurenci: dwa duże blogi: „Kofeinowy Świat” (bardzo techniczny) i „Poranna Kawa” (bardzo lifestyle’owy).
  • Cel artykułów: edukacja, budowanie wizerunku eksperta, przechwycenie ruchu informacyjnego, a nie bezpośrednia sprzedaż. Chcemy odpowiedzieć na pytania, których konkurencja jeszcze nie poruszyła dogłębnie.

(E) OCZEKIWANIA. Oczekuję odpowiedzi w formie tabeli z następującymi kolumnami:

  1. Propozycja tytułu: chwytliwy, ale zgodny z SEO.
  2. Główna fraza kluczowa: (frazę typu long-tail, na którą celujemy).
  3. Intencja użytkownika: (np. informacyjna, porównawcza). W osobnym artykule wyjaśniam dogłębnie czym są intencje użytkownika.
  4. Kluczowe zagadnienia (podrozdziały): (wypunktuj 3-4 główne punkty, które muszą znaleźć się w artykule, aby w pełni wyczerpać temat i pokonać konkurencję).

Zachowaj ton ekspercki, ale przystępny i pełen pasji.

Dlaczego ten prompt jest skuteczny?

  • Zamiast pytać: „Daj mi pomysły na bloga o kawie” (co dałoby generyczne odpowiedzi typu „5 zalet picia kawy”)…
  • Pytamy precyzyjnie: Dajemy AI rolę (eksperta SEO), kontekst (kto pyta, kim są klienci, kim są konkurenci) oraz jasne oczekiwania (format tabeli i konkretne kolumny).

Dzięki temu AI nie zgaduje, czego potrzebujesz, ale wykonuje konkretne zadanie analityczne i strategiczne, dostarczając gotowy do wykorzystania materiał.

2. TAG (zadanie, działanie, cel)

TAG jest idealny do najprostszych zadań marketingowych, w których nie ma potrzeby stosowania zbyt wielu różnych stylów pisania, tonów itp.

Zadanie: określ, co ma zrobić ChatGPT.

Działanie: wyjaśnij, jak należy to zrobić.

Cel: opisz, jak powinien wyglądać efekt końcowy.

Przykład promptu TAG dla SEO

Scenariusz: ten sam, co poprzednio – planowanie treści blogowych dla sklepu „Palarnia Mistrzów”, aby przyciągnąć ruch z góry lejka.

(T) TASK (zadanie) – przeanalizuj temat „metody parzenia kawy” i zidentyfikuj 5 unikalnych pomysłów na artykuły blogowe, które wypełnią lukę w treści (content gap) w stosunku do konkurencji: bloga „Kofeinowy Świat” (bardzo techniczny) i „Poranna Kawa” (bardzo lifestyle’owy).

Dla każdego z 5 pomysłów przygotuj:

  1. Chwytliwy, zoptymalizowany pod SEO tytuł.
  2. Główną frazę kluczową (long-tail), na którą artykuł ma odpowiadać.
  3. Zwięzły szkic artykułu (3-4 główne punkty / nagłówki H2).

(A) AUDIENCE (Odbiorcy). Odbiorcą końcowym tych artykułów nie jest początkujący, ale świadomy konsument i „kawowy geek” (wiek 30-55 lat). Są to osoby, które prawdopodobnie znają już podstawy (np. wiedzą, czym jest V60), ale szukają porad eksperckich, które pomogą im udoskonalić proces. Cenią jakość, szczegóły i autentyczne doświadczenie. Oczekują języka eksperckiego, ale podanego w przystępny i pełen pasji sposób.

(G) GOAL (Cel). Głównym celem jest zbudowanie autorytetu tematycznego (E-E-A-T) dla sklepu „Palarnia Mistrzów”. Chcemy przyciągnąć wartościowy ruch organiczny o intencji informacyjnej (góra lejka). Artykuły mają pozycjonować naszą markę jako ekspertów, którzy oferują głębszą wiedzę niż powierzchowna konkurencja, co pośrednio ma budować zaufanie do naszych produktów (kawy specialty).

Różnica między RACE a TAG w tym przykładzie:

  • RACE (Role, Action, Context, Expectation) buduje personę dla AI (np. „Jesteś strategiem SEO…”). Mówi AI, kim ma być i jakie ma otoczenie (Context).
  • TAG (Task, Audience, Goal) skupia się bardziej na produkcie końcowym. Mówi AI, dla kogo jest treść (Audience) i po co ona powstaje (Goal).

Oba frameworki prowadzą do podobnych, wysokiej jakości wyników, ale podchodzą do problemu z nieco innej strony. TAG jest często szybszy do napisania, gdy wiesz dokładnie, jaki ma być rezultat.

3. TRACE (zadanie, prośba, działanie, kontekst, przykład)

Struktura TRACE zapewnia jasne i praktyczne wskazówki dotyczące ustrukturyzowanych zadań marketingowych.

Zadanie: zdefiniuj główne zadanie lub cel.

Prośba: opisz, czego oczekujesz od ChatGPT.

Działanie: nakreśl konkretne działanie.

Kontekst: podaj informacje ogólne.

Przykład: zilustruj swoją tezę przykładem.

Przykład promptu TRACE dla SEO

Scenariusz: Planowanie treści blogowych dla sklepu „Palarnia Mistrzów” w celu wypełnienia luki w treści (content gap).

(T) TASK (Zadanie) Zadanie polega na przeprowadzeniu strategicznej analizy luki w treści (content gap) dla tematu „metody parzenia kawy” i wygenerowaniu propozycji artykułów blogowych, które przyciągną ruch organiczny z góry lejka sprzedażowego.

(R) REQUEST (Polecenie). Wygeneruj 5 unikalnych propozycji tematów na artykuły blogowe. Każda propozycja musi być przedstawiona w następującym formacie:

  1. Tytuł artykułu: (chwytliwy, ale zoptymalizowany pod SEO, < 65 znaków).
  2. Główna fraza kluczowa: (specyficzna fraza long-tail).
  3. Szkic artykułu: (lista 3-4 kluczowych nagłówków H2, które wyczerpują temat).

(A) AUDIENCE (Odbiorcy). Finalnym odbiorcą tych artykułów jest świadomy konsument kawy (30-55 lat), „kawowy geek”. To osoba, która ceni jakość i detale, prawdopodobnie zna już podstawy parzenia kawy. Szuka informacji eksperckich, porad „pro-tip” i dogłębnych analiz, aby udoskonalić swój proces. Oczekuje merytorycznego, ale pełnego pasji języka.

(C) CONTEXT (Kontekst)

  • Marka: „Palarnia Mistrzów” – sklep e-commerce z kawą specialty (premium).
  • Cel: budowanie autorytetu (E-E-A-T) i zaufania, pozycjonowanie marki jako eksperta.
  • Konkurencja: blog „Kofeinowy Świat” (bardzo techniczny, skomplikowany język) oraz „Poranna Kawa” (bardzo lifestyle’owy, powierzchowny).
  • Strategia: nasze artykuły powinny znaleźć złoty środek: być merytoryczne i eksperckie jak „Kofeinowy Świat”, ale podane w bardziej przystępny i angażujący sposób niż „Poranna Kawa”. Muszą oferować unikalną wartość, której nie ma u konkurencji.

(E) EXAMPLE (Przykład). Oto przykład jednej propozycji w oczekiwanym formacie:

  • Tytuł artykułu: Zwykły dripper, mistrzowski smak: 5 błędów, które psują Twoje V60
  • Główna fraza kluczowa: jak uniknąć błędów przy parzeniu V60
  • Szkic artykułu:
    1. Błąd #1: Niewłaściwa temperatura wody (Dlaczego 92°C to nie zawsze 92°C)
    2. Błąd #2: Zła granulacja mielenia (Jak grubość wpływa na ekstrakcję)
    3. Błąd #3: Chaotyczna preinfuzja (Sekret idealnego „bloom”)
    4. Błąd #4: Technika zalewania (Dlaczego jedno okrężne zalanie nie wystarczy)

Różnica między RACE, TAG i TRACE

  • RACE buduje personę dla AI (Jesteś strategiem…).
  • TAG skupia się na celu i odbiorcy (Dla kogo i po co piszemy…).
  • TRACE jest najbardziej formalny i precyzyjny. Daje jasne polecenie (Request) i wzór (Example), jak ma wyglądać gotowy produkt. Jest idealny do zadań, gdzie format wyjściowy jest równie ważny co treść.

4. CARE (kontekst, działanie, wynik, przykład)

Framework CARE (Context, Action, Role, Expectation) jest bardzo podobny do RACE, jedynie przestawia kolejność, często kładąc nacisk najpierw na szerszy obraz sytuacji.

Struktura CARE jest przydatna do tworzenia szczegółowych i praktycznych wskazówek wraz z przykładami.

Kontekst: należy przedstawić niezbędny kontekst.

Działanie: należy określić działanie, które ma zostać podjęte.

Wynik: należy opisać pożądany rezultat.

Przykład: należy podać przykład tego, jak należy to zrobić.

Przykład promptu CARE dla SEO

Scenariusz: planowanie treści blogowych dla sklepu „Palarnia Mistrzów” w celu wypełnienia luki w treści (content gap).

(C) CONTEXT (Kontekst). Pracujemy nad strategią SEO dla „Palarni Mistrzów”, sklepu e-commerce sprzedającego kawę specialty premium. Naszą grupą docelową są świadomi konsumenci i „kawowi geecy” (30-55 lat), którzy cenią jakość i detale. Głównym tematem, który chcemy zagospodarować, jest „metody parzenia kawy”. Nasi konkurenci to „Kofeinowy Świat” (bardzo techniczny blog) i „Poranna Kawa” (blog lifestyle’owy, powierzchowny). Naszym celem jest zbudowanie autorytetu (E-E-A-T) i przyciągnięcie ruchu informacyjnego (góra lejka) poprzez oferowanie treści eksperckich, ale przystępnych.

(A) ACTION (Działanie). Przeanalizuj ten kontekst i zidentyfikuj 5 unikalnych propozycji na artykuły blogowe, które wypełnią lukę w treści (content gap) między naszymi konkurentami. Skup się na tematach, które są zbyt techniczne dla „Porannej Kawy”, ale zbyt mało praktyczne lub pominięte przez „Kofeinowy Świat”.

(R) ROLE (Rola). Wciel się w rolę doświadczonego stratega treści i specjalisty SEO, który od 10 lat pracuje w branży e-commerce z produktami premium (Food & Beverage). Myśl strategicznie o tym, jak treść może budować zaufanie do marki.

(E) EXPECTATION (Oczekiwania). Oczekuję listy 5 propozycji tematów. Każda propozycja powinna zawierać:

  1. Zoptymalizowany tytuł – chwytliwy, poniżej 65 znaków.
  2. Główna fraza kluczowa – specyficzny long-tail, na który celujemy.
  3. Kluczowe zagadnienia – wypunktowane 3-4 główne punkty / nagłówki H2, które należy użyć.

5. PAR (Problem, Action, Result – problem, działanie, wynik)

Framework PAR (Problem, Action, Result) jest zwykle używany do opisywania osiągnięć (np. w CV lub podczas rozmów kwalifikacyjnych), ale można go z powodzeniem zaadaptować do tworzenia promptów dla AI, zwłaszcza gdy skupiamy się na rozwiązaniu konkretnego wyzwania.

Problem: opisz problem, z którym się borykasz.

Działanie: określ działanie, które pozwoli go rozwiązać.

Wynik: opisz, jaki powinien być wynik.

Przykład promptu PAR dla SEO

Scenariusz: planowanie treści blogowych dla sklepu „Palarnia Mistrzów” w celu rozwiązania problemu luki w treści.

(P) PROBLEM (Problem). Nasza marka, „Palarnia Mistrzów” (sklep z kawą specialty), ma problem ze zdobyciem autorytetu (E-E-A-T) w temacie „metody parzenia kawy”. Nasza konkurencja to:

  1. „Kofeinowy Świat” (bardzo techniczny, odstrasza mniej zaawansowanych).
  2. „Poranna Kawa” (bardzo lifestyle’owy, zbyt powierzchowny dla „kawowych geeków”). Istnieje wyraźna luka w treści (content gap) dla artykułów, które są eksperckie i merytoryczne, ale jednocześnie praktyczne i przystępne dla świadomego konsumenta, który chce polepszyć swoje umiejętności.

(A) ACTION (Działanie). Twoim zadaniem jest zaproponowanie planu działania, który rozwiąże ten problem. Zidentyfikuj i stwórz 5 strategicznych propozycji artykułów blogowych, które wypełnią tę lukę. Skup się na tematach, które oferują praktyczne porady „pro-tip” i dogłębne analizy, ale są podane w angażujący sposób, budując wizerunek naszej marki jako pomocnego eksperta.

(R) RESULT (Rezultat). Oczekiwany rezultat to gotowa do wdrożenia lista 5 tematów. Każdy temat na liście musi zawierać:

  1. Zoptymalizowany tytuł – chwytliwy, celujący w intencję.
  2. Główna fraza kluczowa – specyficzny long-tail, którego nie targetuje konkurencja.
  3. Krótki szkic (3-4 nagłówki H2) – pokazujący, jaką unikalną wartość i praktyczne rozwiązanie dostarcza artykuł.

Jak działa PAR w tym kontekście?

  • Problem: wyraźnie definiuje „dlaczego” to robimy i jakie jest wyzwanie (walka z dwoma różnymi typami konkurencji i znalezienie „złotego środka”).
  • Akcja: mówi AI, „co” ma zrobić, aby ten problem rozwiązać (zaproponować 5 artykułów).
  • Rezultat: precyzuje, „jak” ma wyglądać gotowe rozwiązanie (format listy z tytułem, frazą i szkicem).

6. CRISPE (zdolności/rola, wgląd, oświadczenie, osobowość, eksperyment)

Framework CRESPE jest bardzo dokładny i kładzie duży nacisk na ton oraz kryteria oceny.

Struktura CRISPE doskonale nadaje się do wypróbowywania kreatywnych podejść, testowania różnych zmiennych kampanii i burzy muzgów do gromadzenia pomysłów.

Możliwości lub rola: opisz rolę, jaką ma pełnić ChatGPT.

Wgląd: podaj niezbędne informacje ogólne.

Oświadczenie: określ zadanie, które ma wykonać bot.

Osobowość: określ ton, podejście lub kreatywność, które ma przyjąć.

Eksperyment: poproś model o podanie x liczby alternatywnych odpowiedzi.

Przykład promptu CRESPE dla SEO

Scenariusz: Planowanie treści blogowych dla sklepu „Palarnia Mistrzów” w celu wypełnienia luki w treści (content gap).

(C) CONTEXT (Kontekst). Pracujemy nad strategią contentową dla „Palarni Mistrzów”, sklepu e-commerce premium sprzedającego kawę specialty. Naszym celem jest zbudowanie autorytetu tematycznego (E-E-A-T) wokół „metod parzenia kawy”. Mamy dwóch głównych konkurentów: blog „Kofeinowy Świat” (bardzo techniczny, często niezrozumiały dla laików) oraz „Poranna Kawa” (bardzo lifestyle’owy, ale powierzchowny merytorycznie). Nasza grupa docelowa to świadomi „kawowi geecy” (30-55 lat), którzy szukają złotego środka: eksperckiej wiedzy podanej w praktyczny i przystępny sposób.

(R) ROLE (Rola). Wciel się w rolę światowej klasy stratega SEO i Content Managera, który specjalizuje się w niszowych rynkach e-commerce premium. Jesteś ekspertem w tłumaczeniu skomplikowanych zagadnień na angażujące treści, które budują zaufanie i napędzają ruch organiczny.

(E) EXPECTATION (Oczekiwania) Oczekuję, że zidentyfikujesz 5 strategicznych propozycji na artykuły blogowe. Propozycje te muszą precyzyjnie celować w lukę w treści (content gap) pomiędzy naszymi konkurentami. Mają to być tematy, które przyciągną naszą docelową grupę odbiorców.

(S) SPECIFICS (Szczegóły). Każda z 5 propozycji musi być przedstawiona w następującym formacie:

  1. Propozycja Tytułu: (Musi być chwytliwy, zoptymalizowany pod SEO i mieć poniżej 65 znaków).
  2. Główna Fraza Kluczowa: (Specyficzna fraza long-tail).
  3. Szkic Artykułu: (Lista 3-4 głównych nagłówków H2, które jasno pokazują unikalną wartość artykułu).

(P) PERSONALITY (Osobowość / Ton). Ton odpowiedzi powinien być profesjonalny, ale pełen pasji. Używaj języka eksperckiego, ale unikaj niepotrzebnego żargonu. Pokaż entuzjazm do tematu kawy. Mów do czytelnika jak do inteligentnego przyjaciela, który chce pogłębić swoją wiedzę, a nie jak do zupełnego nowicjusza.

(E) EVALUATION (Ewaluacja). Będę oceniał jakość Twojej odpowiedzi na podstawie trzech kryteriów:

  1. Oryginalność: czy pomysły są unikalne i faktycznie wypełniają zidentyfikowaną lukę?
  2. Strategia: czy proponowane frazy kluczowe i szkice mają wysoki potencjał przyciągnięcia naszej grupy docelowej?
  3. Wartość dla użytkownika: czy szkice obiecują realną, praktyczną wartość, której nie ma u konkurencji?

7. AIDA (uwaga, zainteresowanie, pragnienie, działanie)

AIDA to dobrze znana formuła tworzenia angażujących tekstów reklamowych. Tę samą strukturę można zastosować do opracowania najlepszego polecenia ChatGPT dla kreatywnych zadań.

Uwaga: opisz, w jaki sposób chcesz zwrócić uwagę odbiorców.

Zainteresowanie: określ zainteresowania docelowych odbiorców.

Pragnienie: wymień sposoby wywołania pragnienia posiadania twojego produktu.

Działanie: opisz działanie, które chcesz podjąć.

AIDA (Attention, Interest, Desire, Action) to klasyczny framework copywritingowy. Nie służy on do pisania promptu, ale jest modelem, według którego strukturujemy gotową treść (np. tekst reklamy, landing page, wstęp do artykułu), aby była perswazyjna.

Nie prosimy więc AI „w formacie AIDA”, ale raczej prosimy AI, aby wygenerowała dla nas treść zgodną z AIDA.

Oto jak w naszym scenariuszu SEO wyglądałby prompt, który żąda od AI zastosowania AIDA:

Przykład promptu z prośbą o AIDA

Scenariusz: zamiast generować pomysły, chcemy teraz napisać wstęp do jednego z artykułów (np. o V60), który ma „złapać” czytelnika i skłonić go do dalszego czytania.

(T) TASK (Zadanie). Twoim zadaniem jest napisać perswazyjny wstęp (pierwsze 150-200 słów) do artykułu blogowego, rygorystycznie stosując marketingowy model AIDA (Attention, Interest, Desire, Action).

(C) CONTEXT (Kontekst)

  • Marka: „Palarnia Mistrzów” (sklep z kawą specialty).
  • Temat Artykułu: „Dlaczego Twoje V60 jest 'płaskie’? 5 błędów, które psują smak kawy (i jak je naprawić)”.
  • Cel: Natychmiastowe przyciągnięcie uwagi czytelnika, pokazanie mu, że rozumiemy jego problem, i obietnica realnego rozwiązania w dalszej części tekstu.

(A) AUDIENCE (Odbiorcy). Odbiorcą jest „kawowy geek”, który ma już dripper V60 i podstawową wiedzę, ale jest sfrustrowany. Mimo że kupuje drogie ziarna, jego kawa nie smakuje tak dobrze, jak w kawiarni – jest „płaska”, „gorzka” lub po prostu niespójna.

(E) EXPECTATION (Oczekiwania). Oczekuję gotowego tekstu wstępu. Po tekście, w nawiasach kwadratowych, dodaj krótką analizę, wskazując, który fragment odpowiada za [Attention], [Interest], [Desire] i [Action].

Oczekiwany Rezultat (Co AI powinna wygenerować)

[Attention] Czy zdarzyło Ci się wydać sporo pieniędzy na paczkę niesamowitych ziaren specialty, po czym zaparzyć V60, które smakowało… rozczarowująco? Ta frustrująca „płaskość” smaku, mimo że robisz wszystko „zgodnie z instrukcją”, potrafi zepsuć cały rytuał.

[Interest] Większość poradników skupia się na proporcjach wody i kawy, ale pomija kluczowe niuanse, które decydują o „życiu” naparu. Problem rzadko leży w ziarnach – leży w technice. To drobne błędy w procesie, takie jak temperatura wody, sposób zalewania czy mielenie, zabijają całą złożoność smaku.

[Desire] Wyobraź sobie, że każde Twoje V60 jest idealnie zbalansowane, słodkie i pełne owocowych nut, które obiecywano na opakowaniu. Wyobraź sobie pełną kontrolę nad procesem i powtarzalność, która pozwala Ci wyciągnąć z ziaren absolutne maksimum.

[Action] To jest absolutnie w Twoim zasięgu. Przestań marnować drogie ziarna. Pokażemy Ci 5 najczęstszych błędów, które psują Twoje V60 i nauczymy Cię, jak je natychmiast naprawić. Czytaj dalej, aby odkryć sekret idealnej filiżanki.

8. STAR (Sytuacja, Zadanie, Działanie, Wynik)

Framework STAR (Situation, Task, Action, Result), podobnie jak PAR, jest najczęściej używany do opisywania przeszłych doświadczeń (np. w CV), ale możemy go z powodzeniem zaadaptować do instruowania AI, gdzie „Situation” i „Task” stają się kontekstem i poleceniem.

Model STAR jest przydatny, gdy utkniesz w trudnej sytuacji marketingowej i potrzebujesz rozwiązania.

Sytuacja: zidentyfikuj wyzwanie.

Zadanie: opisz działanie, które chcesz podjąć.

Działanie: przewiduj wpływ swojego działania na sytuację.

Wynik: wyobraź sobie pożądany rezultat.

Przykład promptu STAR dla SEO

Scenariusz: planowanie treści blogowych dla sklepu „Palarnia Mistrzów” w celu wypełnienia luki w treści.

(S) SITUATION (Sytuacja). Znajdujemy się w sytuacji, w której nasz sklep e-commerce „Palarnia Mistrzów”, sprzedający kawę specialty, musi zbudować swój autorytet (E-E-A-T) w temacie „metody parzenia kawy”. Rynek jest zdominowany przez dwóch konkurentów: „Kofeinowy Świat” (treści bardzo techniczne, skomplikowane) oraz „Poranna Kawa” (treści lifestyle’owe, powierzchowne). Nasza grupa docelowa, „kawowi geecy”, szuka złotego środka – eksperckiej, ale praktycznej wiedzy.

(T) TASK (Zadanie). Twoim zadaniem jest przeanalizowanie tej sytuacji i zaprojektowanie strategicznego planu treści, który wypełni tę lukę. Musisz stworzyć 5 propozycji artykułów, które pozycjonują naszą markę jako pomocnego eksperta, trafiając idealnie w potrzeby naszej grupy docelowej.

(A) ACTION (Działanie). Działanie, które masz podjąć, to wcielenie się w rolę stratega SEO. Przeanalizuj podaną sytuację i zadanie. Następnie wygeneruj 5 tematów, z których każdy musi być bardziej praktyczny i przystępny niż te na „Kofeinowym Świecie”, ale jednocześnie bardziej dogłębny i merytoryczny niż te na „Porannej Kawie”.

(R) RESULT (Rezultat). Rezultatem, którego oczekuję, jest gotowa do wdrożenia lista 5 propozycji. Każda propozycja na liście musi zawierać trzy elementy:

  1. Zoptymalizowany tytuł – chwytliwy i klarowny).
  2. Główna fraza kluczowa – specyficzny long-tail).
  3. Szkic artykułu (nagłówki H2): 3-4 punkty pokazujące unikalną wartość i rozwiązujące problem użytkownika.

9. APE (działanie, cel, oczekiwanie)

APE to kolejna prosta struktura, którą można wykorzystać, aby dostosować odpowiedź promptu do własnych potrzeb. Framework APE (Action, Purpose, Expectation) jest bardzo zwięzły i skupia się na trzech kluczowych filarach instrukcji: co robić, dlaczego to robić i jak ma wyglądać rezultat.

Działanie: opisz działanie, które chcesz podjąć.

Cel: określ cel działania.

Oczekiwanie: opisz, jaki powinien być wynik działania.

Przykład promptu APE dla SEO

Scenariusz: planowanie treści blogowych dla sklepu „Palarnia Mistrzów”.

(A) ACTION (Akcja). Zidentyfikuj 5 unikalnych propozycji na artykuły blogowe, które precyzyjnie wypełnią lukę w treści (content gap) dla tematu „metody parzenia kawy”.

(P) PURPOSE (Cel / Kontekst). Celem jest zbudowanie autorytetu tematycznego (E-E-A-T) dla naszego sklepu z kawą specialty, „Palarnia Mistrzów”. Musimy trafić do świadomych konsumentów („kawowych geeków”), oferując im wartość, której nie znajdują u konkurencji: blog „Kofeinowy Świat” (zbyt techniczny) i „Poranna Kawa” (zbyt powierzchowny). Nasze treści muszą być eksperckie, ale jednocześnie praktyczne i przystępne.

(E) EXPECTATION (Oczekiwania). Oczekuję listy 5 propozycji. Każda propozycja musi być przedstawiona w ustrukturyzowanym formacie, zawierającym trzy elementy:

  1. Zoptymalizowany tytuł: chwytliwy, poniżej 65 znaków.
  2. Główna fraza kluczowa: specyficzny long-tail.
  3. Szkic artykułu: lista 3-4 głównych nagłówków H2.

10. BAB (Before, After, Bridge)

Struktura BAB jest specjalistycznym narzędziem, które pomaga w doskonaleniu umiejętności opowiadania historii.

Before (przed): opisz część historii sprzed wprowadzenia produktu.

After (po): opisz, jak produkt zmienił historię.

Bridge (pomost): określ, co spowodowało zmianę.

Przykład promptu w formacie BAB (E-mail Marketing)

Scenariusz: chcemy stworzyć sekwencję e-maili „ratujących” porzucony koszyk dla sklepu z kursami online.

(B) BEFORE (Problem). Obecnie w naszym sklepie „Kursy PRO” mamy bardzo wysoki wskaźnik porzuconych koszyków (ok. 75%). Klienci dodają nasz flagowy „Kurs Mistrza Excela” do koszyka, ale coś ich powstrzymuje przed zakupem. Nasz obecny, pojedynczy e-mail przypominający („Zostawiłeś coś w koszyku”) jest ignorowany, a wskaźnik odzysku jest bliski zera. Tracimy potencjalnych klientów i przychody każdego dnia.

(A) AFTER (Pożądany Stan). Po Twojej interwencji, będziemy posiadać gotową do wdrożenia, 3-etapową sekwencję e-maili (drip campaign), która jest perswazyjna, empatyczna i skuteczna. Ta sekwencja automatycznie odzyska co najmniej 15% porzuconych koszyków, przypominając klientom o wartości kursu, zbijając ich obiekcje (np. „za drogie”, „nie mam czasu”) i budując zaufanie. Klienci poczują się „zaopiekowani”, a nie „atakowani” sprzedażą.

(B) BRIDGE (Most / Działanie AI). Twoim zadaniem jest napisanie tej 3-stopniowej sekwencji e-maili (mostu), która przeprowadzi klienta od „Before” do „After”. Dla każdego z 3 e-maili przygotuj:

  1. Chwytliwy temat (Subject).
  2. Pełną treść e-maila (Ton: pomocny doradca, nie agresywny sprzedawca).
  3. Propozycję głównego CTA.
  • Email 1 (wysłany po 1 godzinie): dotyczy pomocy i przypomnieniu (może problem techniczny?).
  • Email 2 (wysłany po 24 godzinach): skupia się na wartości kursu i zbijaniu obiekcji (np. gwarancja satysfakcji, opinie innych kursantów).
  • Email 3 (wysłany po 3 dniach): zawiera zachęty i podkreśla pilność (np. oferta specjalna wygasa, ostatnie przypomnienie).

11. RTF (rola, zadanie, zakończenie)

Framework RTF (Role, Task, Format) jest jednym z najbardziej bezpośrednich i skutecznych sposobów instruowania AI. Jest krótki i precyzyjny.

Struktura inżynierii podpowiedzi RTF przydaje się, gdy chcesz, aby LLM odegrał określoną rolę.

Rola: opisz postać, którą ma odegrać ChatGPT.

Zadanie: podaj zadanie, które ma wykonać.

Zakończenie: opisz pożądany rezultat.

Przykład promptu RTF (Google Ads Copy)

Scenariusz: tworzymy reklamy dla nowego kursu online „Mistrz Excela w 30 Dni” dla profesjonalistów chcących awansować.

(R) ROLE (Rola). Jesteś copywriterem „direct-response” specjalizującym się w reklamach Google Ads o wysokim współczynniku klikalności (CTR) dla branży edukacyjnej (EdTech).

(T) TASK (Zadanie). Napisz zestaw tekstów reklamowych dla naszego nowego kursu „Mistrz Excela w 30 Dni”. Grupa docelowa to analitycy, finansiści i pracownicy biurowi, którzy chcą zautomatyzować swoją pracę i awansować. Skup się na głównych korzyściach: oszczędności czasu i wzroście kompetencji.

(F) FORMAT (Format). Oczekuję 3 kompletnych wariantów reklam (Responsive Search Ad). Każdy wariant musi być przedstawiony w następującym formacie, rygorystycznie przestrzegając limitów znaków Google:

  • Nagłówek 1: max 30 znaków.
  • Nagłówek 2: max 30 znaków.
  • Nagłówek 3: max 30 znaków.
  • Opis 1: max 90 znaków.
  • Opis 2: max 90 znaków.

Dlaczego ten prompt jest skuteczny w formacie RTF?

  • Rola precyzuje, jakiego „eksperta” potrzebujemy (copywritera direct-response, znającego się na CTR i EdTech).
  • Zadanie jasno określa produkt, grupę docelową i kluczowe korzyści do podkreślenia.
  • Format jest tu absolutnie kluczowy i nie pozostawia miejsca na domysły. LLM musi dostarczyć tekst zgodny z twardymi ograniczeniami technicznymi platformy reklamowej (limity znaków).

Tabela 1: Frameworki do promptowania (instruowania AI)

Są to szablony, których używasz do budowania swoich poleceń dla AI.

Framework (Komponenty)Główny CelKiedy Stosować (Najlepszy do…)
RACE (Role, Action, Context, Expectation)Nadanie AI persony i pełnego kontekstu biznesowego.Złożone zadania strategiczne (np. analiza SEO, plan marketingowy), gdzie „doświadczenie” AI ma znaczenie.
TAG (Task, Audience, Goal)Skupienie na odbiorcy i strategicznym celu.Tworzenie treści (artykuły, posty), gdzie kluczowe jest dopasowanie do grupy docelowej i celu biznesowego.
RTF (Role, Task, Format)Wymuszenie ścisłego formatu wyjściowego.Zadania techniczne (np. meta opisy, reklamy Google Ads, fragmenty kodu), gdzie format jest nienegocjowalny.
APE (Action, Purpose, Expectation)Szybkie i klarowne polecenia.Codzienne, proste zadania (np. podsumowanie tekstu, szybki research), gdzie liczy się zwięzłość i szybkość.
STAR (Situation, Task, Action, Result)Rozwiązanie problemu przez opisanie sytuacji.Proszenie o plany naprawcze lub strategie, które mają rozwiązać konkretny, istniejący problem (Situation).
PAR (Problem, Action, Result)Podobny do STAR, ale bardziej bezpośredni.Skupienie na „punkcie bólu” (Problem) i oczekiwanym, mierzalnym „Rezultacie” (np. „Problem: niski CTR…”).
CARE (Context, Action, Role, Expectation)Identyczny jak RACE, ale zaczyna od kontekstu.Sytuacje, w których tło i otoczenie (Context) są ważniejsze niż sama rola, którą nadajemy AI.
TRACE (Task, Request, Audience, Context, Example)Maksymalna precyzja dzięki przykładom.Naśladowanie konkretnego stylu, tonu lub struktury (np. „Napisz to w tym stylu: [Przykład]”).
CRESPE (Context, Role, Expectation, Specifics, Personality, Evaluation)Pełna kontrola nad tonem i jakością.Najważniejsze, złożone zadania, gdzie ton głosu (Personality) i kryteria oceny (Evaluation) są kluczowe.

Tabela 2: Frameworki copywritingowe (struktury perswazyjne)

To są modele, o których zastosowanie prosisz AI (np. „Napisz mi wstęp do artykułu, stosując model AIDA”).

Framework (Komponenty)Główny CelKiedy Prosić AI o Użycie (Najlepszy do…)
AIDA (Attention, Interest, Desire, Action)Stworzenie klasycznego lejka perswazji w tekście.Wstępy do artykułów, opisy na landing page, e-maile sprzedażowe, które mają „złapać” klienta i skłonić do działania.
BAB (Before, After, Bridge)Przekonanie czytelnika przez pokazanie transformacji.Opisy produktów, case studies, oferty usługowe, które pokazują, jak produkt/usługa przenosi klienta z problemu (Before) do rozwiązania (After).

Niektóre odpowiedzi wygenerowane przez ChatGPT